Toplam 10 adet sonuctan sayfa başı 1 ile 10 arası kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    ilterdurmaz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    VIP Üye
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Nereden
    Istanbul
    Yaş
    50
    Mesajlar
    1,254
    Tecrübe Puanı
    50

    Standart BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Halk Müziði'nin en önemli özelliklerinden birisi de yörelere has söyleniþ ve çalýnýþ biçimleridir. Baðlama ile yörelerin tezene özelliklerini çalmaya, o yörenin tavrý denilmektedir. Bu tavýrlar tezene kullanýmý ile ilgilidir. Yani tezenenin alttan vurulmasý, üst tele taktýrma, senkoplu çalýþ gibi özellikleri olan bu tezene çeþitlerine, kýsaca tavýr diyeceðiz. Tavýrlar birkaç küçük ayrýntý ile birbirlerinden ayrýlmaktadýrlar. Bu ayrýntýlarýn en önemli göstergesi ise görsel olmalarýdýr. Yani tezenenin yukarýda veya aþaðýda bitmesi gibi. Fakat genelde baðlamada kullanýlan tavýrlar, yörelere göre özellikler taþýmalarýna raðmen, bazen bir tavýr içinde diðer tavýrýn mýzrabýný da görmek mümkündür. Örneðin: Kayseri tavrý sürmeli tezenesi ile birkaç senkoplu tezeneden ibarettir. Ayný örneði, Konya tavrý için de verebiliriz. Zeybek tavrýnýn sonuna, baðlamanýn üst telinin taktýrýlmasý ile Konya tavrý oluþturulur.

    Görüldüðü gibi tezene vuruluþlarýnýn ayrýlmasý veya birleþtirilmesi tavýrlarýn zenginleþmesi açýsýndan önemlidir.

    Bunun yanýnda bir tavrýn yalnýzca bir tezene ile çalýnamadýðý zamanlarda ise; o tavrýn ikinci veya üçüncü varyasyonlarý ortaya çýkar. Örneðin Zeybek tavrýný tek bir tezene ile anlatmak güçtür. O yüzden bir tezene çeþidi esas alýnýp, ondan üretilenlerle beraber zeybek tavrý oluþmaktadýr.
    Tavýrlarýn doðru icrasýný yapabilmek için gerekli olan bir baþka önemli nokta da, baðlamanýn düzenidir. Düzenin farklý olmasý tavrýn gerektiði þekilde kullanýlmasýna imkan saðlamayabilir. Bu yüzden herhangi bir yörenin türküsü icra edileceði zaman öncelikle akordu ve daha sonra türkünün tavrý ile çalýnmasýna dikkat edilmelidir .
    Bugün türkülerin icrasýnda kullanýlan baþlýca tavýrlar þunlardýr:

    1. Zeybek Tavrý
    2. Konya Tavrý
    3. Silifke Tavrý
    4. Azeri Tavrý
    5. Sürmeli Tavrý(Yozgat tavrý)
    6. Kayseri Tavrý
    7. Karadeniz Tavrý
    8. Aþýklama Tavrý
    9. Karþýlama
    10. Ankara Tavrý
    11. Teke Tavrý

    Bu tavýrlarýn uygulanýþý esnasýnda tezenenin kullanýlýþýnýn dýþýnda parmaklara da görevler düþmektedir. Örneðin sürmeli tavrý mýzrabý atýlýrken kýstýrma denilen bir hareket yapýlýr. Bu hareket herhangi bir sesten onun yarým veya tam ses altýna veya üstüne çarpma yapmak için kullanýlýr. Bunun icrasý sýrasýnda o seslere parmak vurarak yapýlmasý en doðrusu olmasýna karþýlýk, bunu yapamayanlar kýstýrma hareketini kullanarak o sesleri çýkarmaya çalýþýrlar. Tabii sesler net ve temiz olmaz. Örneðin sürmeli tavrýnda da sesinden re sesine bir çarpma yapýlacaðý zaman:





    olmasý gerekirken, kýstýrma hareketi ile, birinci parmaðýn do sesine,üçüncü parmaðýn da ayný tel gurubundaki re sesine ayný anda basmasý, re do seslerinin bir arada çýkmasýný saðlamaktadýr.





    Do ve re seslerini ardarda çok çabuk duyurmayý amaçlayan bu sistemdeki özellik, parmakla ilgilidir. Parmaklarým gerektiði kadar hýzlý çalýþtýramayanlar ise, yukarýda görülen kýstýrma hareketi sonucu o ses kümesine yakýn bir ses elde ederler. Tabii ki amaç duyurulmasý gereken seslerin net ve temiz olmasýdýr .
    Buradan tavýrlarýn icrasýnda tezenenin gerekliliði yanýnda parmaklarýn da büyük rolü olduðunu görmek mümkündür.

    Tavýrlarýn kaðýt üstündeki yazýmý tezenenin gösterimi ile yapýlmaktadýr. Biz de burada tavýrlarý bu þekilde göstereceðiz.


    1. Zeybek Tavrý

    Zeybek tavrý biri temel olmak üzere, 4 ayrý tezene kümesi ile gösterilir.




    2. Konya Tavrý

    Konya tavrýnýn en önemli özelliði, baðlamanýn en üst tel gurubuna (sol sesine) taktýrma yöntemidir. Bir zeybek tezenesinden sonra yukarý doðru sol teline taktýrmadan ibarettir.




    Bu tavrýn icrasý sýrasýnda hemen her nota kümesinin veya tavrýn uygulanacak olmasý, gerekmeyen yerlerde de sol sesinin çýkmasýna neden olmaktadýr. Bunun önlenebilmesi için, yukarý tele taktýrým esnasýnda o tel üstünde ve notada yazan seslerin 5. parmakla alýmý mümkün olanlarýnýn alýnýp, türkü seslerini daha net çýkmasý saðlanabilir. Bu iþ için 5. parmaða önemli görevler düþmektedir.

    3. Silifke Tavrý

    Duyum olarak zeybek tavrýnýn aynýdýr. Fakat görsel olarak zeybek tavrýnýn yön itibarý ile tam tersidir. Silifke yöresi türkülerinin metronomunun hýzlýlýðý nedeni ile genellikle alt tel kullanýlarak icra edilir.





    Burada hemen bütün tavýrlarýn tezene vuruþlarýnda ilk baþlangýç vuruþlarýnýn üstten aþaðýya doðru olmasý gerektiðini ifade edelim.

    4. Azeri Tavrý

    Azeri tavrý tezenesinde genellikle alt tel kullanýlarak icra edilir. Karþýlama ve Silifke tavýrlarýna benzemesine karþýlýk, vuruþlarýn süratleri açýsýndan farklýlýk gösterir. Karþýlama mýzrabýnda ilk vuruþ üst ve orta tellerin taranmasýndan sonra, tezene alt telde hareketini tamamlar. Azeri tezenesinde ise bu çalýþ yalnýzca alt telde gerçekleþtirilir.





    5. Sürmeli Tavrý (Yozgat Tavrý)

    Sürmeli tavrýnýn en önemli özelliði, okuyucularýn hançereleri ile çýkardýklarý seslerin baðlamaya yansýmasýdýr. Bu da baðlamada ancak tirillerle mümkündür. Yukarýda da belirttiðimiz gibi baðlamada tirilleri çarpma ile yapamayan bazý saz sanatçýlarý, bu iþi kýstýrma hareketi ile yapmaktadýrlar. Tiril yapmak, bir notanýn önündeki veya arkasýnda ki seslere çok hýzlý þekilde çarpma yapmak demektir. Tabii çarpma alýnacak ses o ezginin tonal yapýsý ile doðru orantýlýdýr. Türkülerin notalarý yazýlýrken bazý sürmeli tavrýnýn iþlenmesi gereken yerlerde (tr) iþareti ile bu tavrýn uygulanmasý gerektiði anlatýlmak istenilmiþtir.






    6. Kayseri Tavrý

    Kayseri tavrý, sürmeli tezenesi ile birlikte bazý seslerden önce genellikle 32'lik seslerle beraber, sað elin baðlama göðsü üzerinde bir daire çizilmesi ile uygulanýr. Bazý nota cümleleri tirilli, bazý notalar esli çalýnarak oluþturulan Kayseri tavrýnýn en önemli özelliði, esli notalarda tezenenin bir daire çizerek bu iþlemi görmesidir.





    7. Karadeniz ve Rumeli Tavrý

    Bu iki yörenin tezene vuruþlarý duyum ve gösterim olarak aynýdýr. Fakat yörelere ait türkülerin farklý duyumlarý olduðundan ayný tezene vuruþlarýna sahip olmalarýn karþýlýk deðiþik isimle adlandýrýlmýþlardýr.





    Bunlardan farklý olarak Trakya yöresinde bilhassa türkülerin kalýþ yerlerinde bir çeþit istirahat duygusu veren bir tezene þekli daha vardýr.





    Bazen Kayseri tavrýnda olduðu gibi ilk tezeneden sonraki vuruþ esli olarak da çalýnabilir. Fakat daire gösterimi yoktur.





    8. Aþýklama Tavrý

    Aþýklama tavrýnýn en önemli özelliði tezenenin aþaðýdan yukarý doðru bütün telleri tarayarak çýkmasýdýr.





    9. Karþýlama Tavrý

    Aþýklama tezenesinin tam tersi olarak karþýlama tezenesinde ilk vuruþ yukarýdan aþaðýya bütün telleri tarayarak çalýnmasýdýr. Bazen bu tarama yerine yalnýzca üst tele vurularak veya es alýnarak da çalýnabilir.





    10. Ankara Tavrý, Fidayda Tavrý

    Adýný Fidayda türküsünden alan bu tavrýn en önemli özelliði karar sesinin çokça duyurulmak istenmesidir. Bazen bu ses yerine bir es de eklenebilir. Daha sonra gelen tezeneler ise çalýnacak nota ile tekrar karar sesinin duyurulmasý þeklindedir.





    11. Teke Tavrý

    Teke tavrýnýn en önemli özelliði aksayan üçlü kümesinin alttan üste doðru baþlamasýdýr.





    Görüleceði gibi bugün kullanýlmakta olan tavýrlar kullanýldýklarý yörenin ismi veya yörede söylenilen bir türkünün adý ile anýlmaktadýrlar. (Fidayda Tavrý gibi) Yukarýda da belirtildiði gibi tavýrlar arasýndaki fark duyumsal olmasýndan ziyade görseldir. Bu tavýrsal farklýlýklar da halk müziðimizin en önemli zenginliklerinden birisini oluþturmaktadýr. Tavýrlarýn uygulanýþý esnasýndaki diðer önemli bir konu da çalýnacak tavra uygun düzendir. Baðlamanýn düzeni çalýnacak tavrýn özelliklerini gösteremeyecek yapýda ise, atýlacak tavrýn hiçbir önemi yoktur. Örneðin; Ankara tavrýnýn uygulanabilmesi için gerekli en iyi düzen Fidayda düzenidir. Türkülerin çalýmýnda iyi bir icra yapýlabilmesi için baðlama üzerindeki düzenlerin ve yöresel tavýrlarýn çok iyi bilinmesi gerekmektedir.

  2. #2

    Title
    Moderator
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Yaş
    46
    Mesajlar
    1,620
    Tecrübe Puanı
    52

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    ilter abi çok güzel ve faydalý bir paylaþým.Emeklerine saðlýk

  3. #3
    ilterdurmaz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    VIP Üye
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Nereden
    Istanbul
    Yaş
    50
    Mesajlar
    1,254
    Tecrübe Puanı
    50

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Teþekkürler mehmet Bey...

  4. #4
    papatya_2008 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Moderator
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Yaş
    40
    Mesajlar
    625
    Tecrübe Puanı
    49

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Bu güzel paylaþýmýnýz için çook teþekkürler.Ellerinize emeðinize saðlýk...

  5. #5
    ilterdurmaz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    VIP Üye
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Nereden
    Istanbul
    Yaş
    50
    Mesajlar
    1,254
    Tecrübe Puanı
    50

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Ben teþekkür ederim...

  6. #6

    Title
    Sekizlik Üye
    Üyelik tarihi
    20.Mart.2009
    Yaş
    26
    Mesajlar
    56
    Tecrübe Puanı
    10

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    güzel çalýþma olmuþ emeðine saðlýk arkadaþlar bi bilgi olsun diye söylüyorum tavýrlar uzun sapta yapýlýnca yerine oturur ancak ve kýsa sapta uzun sapta aldýðýnýz netliði bulamazsýnýz örneðin bi konya tavrý uzun sapta yapýlmasý gerekenlerden biridir çünkü alttan üçleme yapýlýr ve duraklamadan orta tle ses alýnmayacak þekilde tezene kalkmayacak þekilde sürttürülerek üst sol tele tezene vurularak tavýr bitmiþ olur

  7. #7
    ilterdurmaz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    VIP Üye
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Nereden
    Istanbul
    Yaş
    50
    Mesajlar
    1,254
    Tecrübe Puanı
    50

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Teþekkürler...

  8. #8

    Title
    Sekizlik Üye
    Üyelik tarihi
    29.Austos.2009
    Yaş
    29
    Mesajlar
    55
    Tecrübe Puanı
    9

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Arkadaslar Kirsehir tavri hakkinda bilginiz varmi? Nasil bir tezene tarzi uygulamamiz gerekiyor, ben mesela Neset Ertasi izledim ama bir turlu cozemedim.

  9. #9

    Title
    Sekizlik Üye
    Üyelik tarihi
    20.Mart.2009
    Yaş
    26
    Mesajlar
    56
    Tecrübe Puanı
    10

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    kýrþehir tavrýný tam olarak kendine özgü bi olayý yoktur kýrþehirli üstadlar baðlamayý ellerine aldýklarýnda aþka gelirler o anki duygu ile baðlamayý konuþtururlar bazen zeybek bazen kayseri bazen sürmeli gibi birçok tavýrlarýda kullanabilirler hele neþet ertaþ gibi bir ustad hem aþk hem de biraz sarhoþlukla baðlamayý biraz da hoyratça kullanarak ezgileri sunar

  10. #10

    Title
    Onaltýlýk Üye
    Üyelik tarihi
    11.Haziran.2010
    Yaş
    37
    Mesajlar
    141
    Tecrübe Puanı
    9

    Standart Ynt: BAÐLAMADA TAVIRLAR

    Usul ve Tavýrlar adý altýnda bir anlatým.
    http://rapidshare.com/files/41001410...e_tavirlar.pdf

Benzer Konular

  1. Baðlamada Tel sayýsý ?
    Konu Sahibi admin Forum Baðlama
    Cevap: 15
    Son Mesaj : 22.Ocak.2017, 18:57
  2. baðlamada temizlik
    Konu Sahibi baro28 Forum SORU-CEVAP
    Cevap: 8
    Son Mesaj : 22.Mart.2013, 18:11
  3. Baðlamada ses sorunu.
    Konu Sahibi ysn Forum SORU-CEVAP
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 21.Mays.2010, 13:42
  4. baðlamada boðma
    Konu Sahibi oguz05500 Forum SORU-CEVAP
    Cevap: 8
    Son Mesaj : 09.Mart.2010, 17:03
  5. baðlamada çatlak
    Konu Sahibi diyojen47 Forum Müzik,Saz(Baglama),Nota
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 09.Austos.2009, 21:21

Bu Konu için TurkCoderler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •