Yazýmýzda bir orkestra veya müzik topluluðu eþliðinde sunulan opera hakkýnda bilgilere yer verilmiþtir. Bizlerin opera ile tanýþmasý Osmanlý Devleti padiþahlarýndan III. Murad döneminde olmuþtur. Avrupa’ya gönderilen elçilerin ülkelerine döndüklerinde operayý padiþaha anlatmalarý ile saray operayla tanýþmýþtýr. Operanýn tarihçesi, bölümleri ve çeþitlerinin anlatýldýðý yazýmýz sizlerle...

Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  opera-nedir-tarihcesi-cesitleri-bolumleri-696x464.jpg
Görüntüleme: 1
Büyüklüğü:  70.9 KB (Kilobyte)

Opera, temsil içeren büyük müzik eserleridir. Konularý ses, tiyatro artistlerince söylenir ve uygulanýrken; müzik ile konuyu dile getirmektedir. Operalar için, en yüksek ses müziði eseri denebilir.

Klasik batý müziði geleneðinin en önemli parçalarýndan biri olan opera bir tiyatro eserinde bulunmasý gereken birçok unsuru bulundurmaktadýr. Buna ilaveten müzikal form ve dansýn da içselleþtirildiði bir yapýya sahiptir.

Opera kendini Rönesans Dönemi’nde þenlik, düðün ve festival gibi kültürel etkinliklerin sunumuna katýlarak göstermiþtir. 16. Yüzyýlýn ikinci yarýsýnda ortaya çýkan bu oyunlar, belirli bir konuyu ele alan, beþ sesli madrigallerin sahnede oynanmadan sadece seslendirilmesi þeklinde gerçekleþtirilmekteydi. Daha sonra ortaya çýkan resitatifin ve stile rappresentativo denen, sahneden daha çok rol alma, daha anlatýmlý ve oynayarak söyleme anlayýþýnýn uygulanmaya baþlanmasý operanýn doðmasýna sebep olmuþtur. Bizim operayla tanýþmamýz ise Osmanlý Devleti padiþahlarýndan III. Murad döneminde olmuþtur. Avrupa’ya gönderilen elçilerin ülkelerine döndüklerinde operayý padiþaha anlatmalarý ile sarayda müzikli oyunlar sergilenmeye baþlamýþtýr.

Opera Nedir?



Konusunu genellikle tarihten, efsanelerden, mitolojiden alan müzik eserine opera denir. Sözlerinin tümü veya bir kýsmý müzikle bestelenmiþ olup, içinde dans, dekor gibi birçok görsel sanatý barýndýran bir sahne eseridir.

Operanýn Tarihçesi



Rönesans döneminden sonra Ýtalya topraklarý üzerinde görülen bir tiyatro türüdür. Ýlk opera örneklerinin Politian’ýn Orfeo adlý eserinden ya da pastoral adý verilen tiyatro türünden meydana çýktýðý düþünülüyor. Pastoral tiyatrolarda koro eþliðinde söylenen þarkýlar ve müzik de bulunuyordu. Bu sebeple bu savýn doðru olma ihtimali yüksektir. Ancak bazý tiyatro tarihçileri, genellikle operanýn tek baþýna bir tiyatro türü olduðuna inanmýþlardýr.

Floransa topraklarýnda ismine Camerata denen bir müzik bilginleri topluluðu Yunanlýlarýn eski tarihine ait sahne oyunlarýný yeniden oynatmak ve yaþatmak istemiþlerdi. 1595 yýlýnda Defne isimli yunan oyunu, baþtan sona þiir halinde ve müzik eþliðinde oynandý. 1637 yýlýnda Venedik’te ilk büyük tiyatro yani opera yapýldý ve bu eserler çeþitli kitlelerce çok beðenildi. Arkasýndan birçok þehre yayýlmaya baþladý. Ýngiltere ilk operasýný Rodos Kuþatýlmasý ismi ile 1656 yýlýnda yazýp oynadý. Paris’teki büyük opera tiyatrosu 1862 yýlýnda yapýlmaya baþlandý ve 1874 yýlýnda bitirildi. Operanýn komik tiyatrosu ise 1898 yýlýnda yapýlmýþtýr. Opera oynanacak yerler özel yapýlar ve sistemler gerektirdiði için opera ile beraber yapýlarýn geliþimi de saðlanmýþtýr.

Operanýn Bölümleri Nelerdir?



Operalar yazýlý eserlere dayanýrlar. Ayrýca besteleyip okuyacak ve oynayacak isimler ve besteyi çalacak bir orkestraya ihtiyaç duyarlar. Opera temel olarak iki parçadan yapýlmalýdýr:

  1. Konuyu anlatan ve genellikle þiir biçiminde yazýlan sözlerin olduðu kýsým. Bu kýsma libretto denir.
  2. Müzik ile geçen kýsým

Librettolar genel olarak bilindik trajedi konularýndan alýnmaktadýr. Bilinen ünlü operalarýn birçoðu bu þekildedir. Genellikle umutsuz bir aþk hikâyesini, sonu ölümle biten aldatmalarý anlatýr. Müzik ise orkestra tarafýndan çalýnýr. Þarkýlarýný artistler teker teker ya da hepsi bir koro halinde söyleyebilir.

Müzik Esaslý Operalarýn Kýsýmlarý




  • Uvertür: Ýlk operalar oynanýrken oyun henüz baþlamamýþken; sinfonia adý verilen kýsa bir müzik dinletisi çalýnýyordu. Sonralarý bu müziðe uvertür adý verildi. Bu bölüm operanýn konusunun özetini yansýtmaktadýr. 3 kýsýmdan oluþur ve genelde ortadaki kýsým hýzlý çalýnmaktadýr.


  • Resitatif: Orkestra ile sýký bir beraberlik içinde ama konuþurmuþ gibi de serbest þekillerde çalýnýr ya da söylenir. Bu kýsým aryalarýn doðuþunda önemli rol oynamaktadýr.


  • Arya: Operada belirli kiþilerin uzun uzun solo olarak söyledikleri bölümdür. Aryalarýn birinci bölümü konuþma þeklinde geçer. Ýkinci kýsmý ritmik hale gelir. Genelde andante temposunda ilerler. Son bölüm ise allergo temposu ile söylenir.


  • Koro: Oyuncularýn tamamýnýn ya da çoðunluk kýsmýnýn beraber söyledikleri aryadýr. Koroyu oluþturan sesler erkeklerdense erkek korosu, kadýnlardansa kadýn korosu adýný alýr. Koro kiþi sayýsý birkaç kiþiden baþlayarak 150 hatta 200 kiþiye kadar çýkabilir.


  • Final: Operaya ait son kýsýmdýr. Bu bölümde orkestra koro ve solo sesler ile beraber çalýp söyler. Genellikle final her zaman þatafatlý bir gösteriye çevrilir.


  • Bale: Operanýn uygun zamanlarýnda balerinler tarafýndan ifþa edilen dans gösterileridir. Bale öncelikli ise bu operalara direkt olarak baleli opera adý verilir.


Opera Çeþitleri




  • Opera: Acýklý konulardan oluþan, þarkýlý, müzikli oyunlardýr.


  • Opera Komik: Operaya komik unsurlar ilave edilmesi ile oluþmuþlardýr. Ayrýca opera buffa ismi de verilir.



Türkiye’de opera son yýllarda geliþme göstermiþtir. Ankara Devlet Operasý kurulmuþ ve Türk besteciler çeþitli birçok opera yazmýþlardýr. Ahmet Adnan Saygun ilk Türk operasýnýn bestecisidir.

Kaynak: http://bilgihanem.com/opera-nedir/