Toplam 3 adet sonuctan sayfa başı 1 ile 3 arası kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Kaval

  1. #1
    admin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title

    Erdal Ibili

    Üyelik tarihi
    24.ubat.2005
    Nereden
    Viyana
    Yaş
    38
    Mesajlar
    5,601
    Tecrübe Puanı
    10

    Standart Kaval

    Kaval
    Ýnsanoþlunun üflemeli ilk çalgýlarýndandýr. Çeþitli kaynaklarda ""aþýz sazlarý"" arasýnda anýlan çalgý. Orta Asya Türk uygarlýklarýndan itibaren bilinir. Ülkemizde yüzyýllardýr, ""çoban sazý"" ya da ""düdük"" olarak tanýnan kaval, Büyük GÖç"le yayýldýþý toplumlarda ise, farklý ad ve biçimlerde çalýna gelmiþtir.

    Kaval, içi boþ þey anlamýna gelen, ""kav""dan türemiþtir. Çalgýya yüzyýllar Önce yakýþtýrýlan bu ad, genelde tüm nefeslilere (yapýsal biçimine) Özgü ortak bir kavramý içerir.
    Kaval sÖzcüþü, Orta Asya Balasaþun Türk kültüründe de kullanýlmýþtýr. Ancak deþiþikliþin daha çok dil ve lehçelerden kaynaklandýþý da bir gerçektir. Örneþin: Kýrým lehçesinde ""Khoval"" (Çoban düdüþü), Çaþatay lehçesinde, ""Khaval"" (Maþara, in ya da büyük çuval), Azerilerde ""kabak-kaval"" (büyük tef), Arapça"da ise, ""Geveze (konuþkan kiþi) karþýlýþýndadýr. Bunlarýn dýþýnda dilimizde insan bacaþýndaki uzun, içi ilik dolu baldýr kemiþine de þekil itibariyle ""kaval"" denilmektedir.

    Yurdumuzda, halk aþzý ile ""gaval-goval ya da guvval"" olarak sÖylenen çalgý, sadece çobanlara Özgü, ilkel bir müzik aleti olarak tanýmlanmaktadýr .

    Sonuç olarak, Kaval"ýn þimdiye dek ""düdük ve çoban"" sÖzleriyle anýlýþý, yada "flüt"" adý ile biçimlendirmeye çalýþýlýþý, onu halk müziþinin Öz yapýsýndan hiç bir zaman ayýrmamýþtýr.

    Yurdumuzun çeþitli yÖrelerinde ""guvva-govel ve gaval"" olarak da sÖylenen kaval, genellikle çoban sazý olarak bilinir. Güney Anadolu"da halk ve gÖçebeler arasýnda adeta ;mukaddes bir alettir. Kaval, koyunlarýnda sevgili bir sazý olduþuna itikad olunur. Kaval çalmasýný bilen her çoban kavalýnýn naþmeleriyle sürüsünün sevk ve hareket iþlerini idare ettiþi genel kanýdýr. Bu konuda da bir çok efsaneleþmiþ halk hikayesi anlatýlýr. Kavalýn geçmiþi insanlýk tarihi kadar eski olduþu sÖylenebilir. Sazý ilk olarak bulan veya çalanlarla ilgili birçok fikirler ileri sürülür ise de, araþtýrmacýlar kavalýn Hazar Denizi Ötesi Ural-Altay daþlarý arasýndaki bÖlge olabileceþi konusunda birleþmektedir. Nitekim Alman, ""Curts Sachs"" kavalýn Türkçe asýllý olduþunu belirtmiþtir. Konuyla ilgili ayrýca Macaristan"ýn Zulnak ili Jonoshid yÖresinde 1933 yýllarýnda arkeolojik kazýlar ile ortaya çýkartýlan bir ""kurgan"" (mezar) da var. Türk çobanýna ait ""Ötkeçin""ne (kemikten yapýlmýþ çifte kaval) rastlanmýþtýr. Kavim gÖçü çaþýndan kalma bu nefesli sazý bir çok tipleri arasýnda inceleyen Macar Denes Van Bartha bu tür Örneklerin yayýlma merkezinin Ural ile Altay arasýndaki Ön Türklere ait en eski uygarlýk ürünü olduþunu ayrýca doþrulamýþtýr.

    Ýnsanoþlu, rüzgarýn içi boþ kamýþlardan çýkardýþý seslerden esinlenerek kavaldan ilk müzik seslerini çýkarmýþ, Önceleri kamýþ üzerinde delikler bulunmaz iken daha sonralarý çeþitli seslerinde elde edilmesi için kamýþ üzerine 3-5 delik açmýþtýr.

    Asya müziþinin sistemi olan Pentatonik sistemdeki beþli sesler elde edildikten sonra da, delik sayýsý sekize kadar artýrýlmýþtýr. Önceleri kamýþtan yapýlan kavallar zamanla hayvanlarýn boynuz ve kemiklerinden yapýlmaya baþlanmýþtýr. Ýlk dÖnemlerde kartal ve turna gibi kuþlarýn kanat kemiþinden yapýlýp çalýnanlarýna ÖTKEÇÝ-N adý verilmiþ, bundan tek kemikten yapýlanlarýna ise bugün ÇIÞIRTMA adý verilmektedir.

    Sibuzgu, sebezþu, sývzþa, býrþa, burþa, borþu, tütek (düdük) gibi adlar ile anýlýp çalýnan düdüklere genelde SÝPSÝ adý verilmektedir. Avlanmayý bir sanat haline getiren Eski Türkler bu tür düdükleri avlanmakta da kullanýrlardý, bunlarda diþi geyik sesini verdirerek erkek geyiklerin avlanmasýný saþlarlardý.

    Anadolu insanýnýn üzerinde unutulmaz apayrý bir yeri olan kaval, yüzyýllar boyunca duygularýný dile getirmesinde vazgeçilmez bir parçasý olmuþtur. Anadolu insaný için adeta o kutsal bir alettir, yanýk Anadolu havalan onun sesinde apayrý bir hava taþýr. Yurdumuzun her yerinde zevkle çalýnýp dinlenen en hissi nefesli sazlarýmýzdandýr. 30 ile 80 cm. arasýnda çok çeþitli boylarda olanlarý vardýr. Yapýmýnda, ardýç, gürgen, þimþir, meþe, ýhlamur gibi sert aþaçlar tercih edilir. En makbul olaný erik aþacýndan yapýlanýdýr. Ayrýca kamýþ ve pirinç gibi madeni alaþýmlardan yapýlanlarý da vardýr.

    Kavallar dilli ve dilsiz olarak iki gruba ayrýlýr. Üst yüzlerinde 7 alt yüzlerinde bir olmak üzere toplam 8 ses deliþi bulunur. Kavallarýn 2,5-3 oktav ses sahalarý vardýr. Ayrýca her yarým ses için yapýlmýþ kavallar da mevcuttur.


    Kavalýn yapýmý

    1. Kavalýn delikleri Önce 5 mm. matkap ile delinip, daha sonra deliklerin sesleri kontrol edilerek büyütülmektedir.
    2. Delik büyüdükçe ses tizleþir.
    3. Delik küçüldükçe ses pesleþir.
    4. LA, (Si b) ve si tondaki kavallar 16 mm. çapýnda olup istendiþi
    taktirde aþýz kýsmý geniþletilebilir.
    5. Denge delikleri ile bütün delikler kapalý 7. delik açýk olduþunda 1 tam ses elde edilir. Diþerleri sýra ile kaldýrýldýþýnda yarýmþar ses elde edilir. Ýþte denge delikleri, 1 tam sesi saþlam elde etmekte ihtiyaç duyulduþunda kullanýlýr.
    6. Delik açýk olduþunda bu sesi LA kabul edersek, eþer deliþi kapattýþýmýzda ses pest kalýyorsa kavalýn en sonunda 5 mm.lik delik açýlýr. Yine pest kalýyorsa delik büyütülür. Yine olmuyorsa, ikinci bir delik delinir. Ýþte bu deliklere denge deliþi denir.




    Delikleri yukarýdaki gibi numaralandýrdýþýmýzda; hepsi kapalý olduþunda SOL, 7. delik açýk olduþunda LA, 6. delik açýk olduþunda (SÝ b), 5. delik açýk SÝ, 4. delik açýk DO, 3. delik açýk DO #, 2. delik açýk RE, 1. delik açýk (MÝ b) olur. 8.delik açýk olduþunda FA # sesi elde edilir. Parmaklarýn hepsini kapatýp üfleme pozisyonunu deþiþtirirsek Re sesi bulunur. 2. delik açýk ve ayný þiddetle üflenirse yukarýda yazdýþýmýz seslerin paralel beþlileri bulunur. Bugün kaval, içli sesi ile canlanmakta olan yeni çok seslilikte gerekliliþini korumakta ve Önemi günden güne artmaktadýr.




    Tüm YÖnleriyle Türk Halk Müziþi ve Nazariyatý
    Dr. Atýnç Emnalar
    Ege Üniversitesi Ýzmir 1998

    Not: yukaridaki okudugunuz bilgiler www.turkuler.com sitesinden alinmistir!
    Dikkat

    Resmi Hesaplarýmýz Lütfen Abone ve takip edin
    Facebook Fan Sayfamýz
    Instagram
    Twitter
    Youtube

  2. #2

    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    05.Nisan.2010
    Yaş
    35
    Mesajlar
    3
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart Ynt: KAVAL

    deðerli müzikseverler bende sizlere kaval ile ilgili önümüzdeki günlerde faydalý bilgiler yayýnlamaya çalýþacaðým.

  3. #3
    40ahmet400 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Onaltýlýk Üye
    Üyelik tarihi
    14.Eyll.2010
    Yaş
    22
    Mesajlar
    139
    Tecrübe Puanı
    8

    Standart

    Ýnþallah nefesimin açýlmasý için kaval çalmaya baþlamayý düþünüyorum kursla beraber burdan gerekli yardýmlarý alacðýmýza inanýyorum

Benzer Konular

  1. kaval
    Konu Sahibi carizmatikugur Forum SORU-CEVAP
    Cevap: 8
    Son Mesaj : 05.Ekim.2014, 15:21

Bu Konu için TurkCoderler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •