Toplam 9 adet sonuctan sayfa başı 1 ile 9 arası kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    bach-other - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Emekli Admin
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Yaş
    32
    Mesajlar
    1,107
    Tecrübe Puanı
    51

    Standart TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    DÜZEN ALT tel Orta Tel Üst tel Karar sesi

    Abdal Düzeni : La La Sol La

    Acem Aþiran : La La Fa Fa

    Baðlama Düzeni : La Re Mi Mi

    Bozuk Düzen : La Re Sol La

    Çargah Düzeni : La Re Sol Si

    Eviç Düzeni : La Si Sol Si

    Hüzeyni : La La Mi La

    Hüzzam : La La Fa# Fa#

    Kayseri : La Mi La La

    Kütahya : La Re Re Re

    Misket : La Re Fa# Fa#

    Müstezat : La Re Fa Fa

    Rast : La Do Sol Do

    Sabahi : La Do La La

    Segah : La Re Si Si

    Þur : La Mi Si La

    Ümmi : La La Re La

    Yeksani : La Re La La

    Zirgüle : La Fa Sol Sol



    Müzik aletlerinin seslerinin ayarlanmasýna genel anlamda Akort denir. Düzen kelimesi daha çok Türk halk sazlarý için kullanýlýr. Baðlamada düzen denildiðinde tellerin belli bir sisteme göre akort edilmesi akla gelir. Düzenden kasýt aslýnda bu deþildir. Düzen, yapýlan deðiþik akortlarýn adýdýr. Aslýnda halk kendisine yabancý olan akort kelimesini kullanmamýþ, ýsrarla düzen demiþtir. Bazý durumlarda akort yerine kaynaþma, uyuþma, baðdaþma gibi tabirlerde kullanýlmýþtýr. Düzen kelimesi sadece teller için kullanýlmýþtýr. Sazýn her türlü denge ve ayarý için de düzen kelimesi kullanýlmýþtýr (Bu düzende bunu çalamam veya söyleyemem gibi)

    Düzen bilme, baðlama çalanlar için çok önemlidir. Baðlama Belli bir uyum ve titizlik içinde yapýlýr. Düzen yapýlýrken konuþulmaz, gürültü yapýlmaz, bir baþkasý tarafýndan saz çalýnmaz. Bunun için þöyle bir hikaye anlatýlýr. Aþýþýn birisine çok sevdiði deðer verdiði yakýn arkadaþý baþka bir aþýðýn ölüm haberi gelir. Aþýðýn tepkisi hiç umulduðu gibi deðildir, baþlar saz çalýp neþelenmeye, en yakýn can Baðlama dostunun ölümüne üzülmeyiþinin sebebini soranlara cevabý þudur: Ýyiydi, hoþtu ama ben ne zaman düzen yapsam saz çalardý.

    Düzen yapmaya alt tellerden baþlanýr. Alt teller kendi aralarýnda kaynaþtýktan sonra orta ve üst tellere geçilir.

    Düzenin tam yapýlýp yapýlmadýðýný anlamak için düzenin durumuna göre her üç tele birden vurularak seslerin týnlamalarý kontrol edilir. Sap üzerinde deðiþik tellerde ayný sesleri veren perdelerin ses uyumu kontrol edilir.

    Düzen kavramý, baþlama türünün geliþmemiþ ilk þekillerinden itibaren vardýr. Ýlk çaðlarda, sapýn ucunda düzen burgularý olmamasýna raðmen, teller belli bir alýþkanlýk içerisinde gerilerek sapa ilmik yapýlýrdý. Sonraki dönemlerde bu sazlarda düzen burgularý görülmeye baþlamýþtýr. Kopuzda da, kuruluca kopuz kavramýyla düzenin belli bir anlayýþ içinde yapýldýþý tahmin edilir. Bu ilk örnek sazlarda melodi henüz yoktu. Saz çalmaktan amaç ritm ve ses çýkarmaktý. Daha çok söze ritmle eþlik etmekti. Melodik yapýnýn geliþmesiyle tel sayýlarý artmýþ ve deðiþik düzenler yapýlmaya baþlamýþtýr.

    Kýrgýz Türklerinde düzene berene denilir. Bugün Balýkesir yöresindeki Barana havalarýnýn berene sözcüþü ile bir iliþkisi olabileceþi düþünülebilir.
    Gerek gelenekte, gerekse günümüzdeki profesyonel Baðlama icralarda düzen yapma ve düzen bilme önemlidir. Ýyi bir baðlama sanatçýsýnýn düzen bilme zorunluluðu vardýr. Bu yöresinde de böyledir. Bir Misketi Misket düzeninde, Þeker Oðlaný Baðlama düzeninde, Hüdaydayý Hüdayda düzeninde bir Çiçek Daðýný da Bozuk düzende Baðlama çalamayan kiþiyi baðlama sanatçýsý olarak kabul etmezler. Bu örnekleri diðer yörelerimizde de görmek mümkündür. Yukarýda belirtildiði gibi çalýnacak parçaya göre düzen yapma geleneði vardýr ve çalýnan parçalarýn dizileri birbirinden farklýdýr. Buradan farklý diziler farklý düzenlerde çalýnýr yargýsýna varmak yanlýþ olur. Birbirinden farklý dizileri olan birçok parça Bozuk düzende çalýndýðý gibi, dizisi Þeker Oðlandan çok farklý olan Kalenderi Divaný da Baðlama düzeninde çalýnmaktadýr. Þeker Daðý Bozlaþýný da Misket Düzeninde çalma alýþkanlýðý vardýr. Dolayýsýyla, parçalarýn çalýnýþ özellikleri ve tavrý, deðiþik düzenler yapma gereðini doðuruyor diye biliriz. Ayrýca Hüdayda Baðlama oyun havasýnda olduðu gibi parçaya göre düzen düþünülebilir. Misket, Müstezat, Bozlak düzenlerinde olduðu gibi diziye göre düzen kavramý ortaya çýkmaktadýr. Baðlama ebat ve türlerini göz önünde bulundurursak baðlamanýn yapýsýna göre düzen yapýldýðý kolaylýkla görülebilir. (Tanbura düzeni, Çöðür Düzeni,Cura Düzeni v.b). Genellikle Alevi ve Bektaþi Dedelerinin çaldýðý iki telli veya Dede sazý denen saz, alt ve üst olmak üzere iki sýra tellidir. Düzeni de farklýdýr (Alt tel La, Üst tel Mi). Buradan tel adetine göre düzen düþünülebilir.

    Bazý parçalarýn hem Baðlama, hem de Bozuk düzende çalýndýðý düþünülürse ortama ve isteðe göre düzen kavramý ortaya çýkar. Misket ve Müstezat düzenlerinin bazý yörelerde Kayseri, Karadeniz gibi düzenlerin olmasý yörelere göre düzen yapýldýðýný gösterir. Azeri, Abdal, Türkmeni gibi düzenler insan topluluklarýna ait düzenlerdir. Ayný yörelerden bazý aþýklarýn farklý düzenler çalmalarý kiþilere göre düzen olabileceþini gösterir. Ýcranýn ve okuyucunun ses yapýsýna göre bazen transpoze çalma, bazen de akort deðiþtirme alýþkanlýðý vardýr (Misket düzenindeki parçalarýn Bozuk düzende SÝ, LA, RE perdesi üzerinde çalýnmasý gibi). Buradan da kiþilerin seslerine göre düzen yapýldýðý ortaya çýkar. Ýcra edilecek parçanýn ses geniþliðine göre düzen düþünebilir. (Dokuz perdeli bir cura ile bir buçuk oktav ses geniþliðindeki bir parça Baðlama düzeni yapmayý gerektirir). Bazen baðlama üzerindeki tel kalýnlýðý istenilen akortu yapmaya elveriþli olmayabilir. Bu durumda da deðiþik düzen yapýlabilir. Ayrýca hýzlý hareketi gerektiren parçalarda daha kolay çalýnabilecek baþka bir düzende çalýnma yoluna gidilebilir. Konservatuarlar gibi baðlamanýn eðitiminin yapýldýðý kurumlarda düzen kavramýnýn açýklýk kazanmasý, hýzlý icra, temrin, ajilite gibi çalýþmalar için de düzen deðiþtirilebilir. Bazen de duyulmak istenen karar sesi için düzen deðiþtirildiþine rastlanýr. Baðlama bazý yörelerin kendine özgü olan yöresel sazlarýna benzetilmek istenir. Bunun için de baðlamanýn telleri benzetilmek istenen sazýn özelliklerine göre deðiþtirilir ve düzenlenir (Karadeniz parçalarýný baðlamada çalarken kemençe akortu yapýldýðý gibi). Çok özel hallerde, profesyonel icralarda, ebadý birbirinden farklý olan sazlarý kendi bünyelerine uygun olmayan düzenlerde de çalma durumu ortaya çýkabilir. Yukarýda bahsedilen konulardan da anlaþýldýðý gibi düzen yapmayý gerektiren bir çok sebep vardýr.

    Düzenler þu durumlara göre ortaya çýkmýþlardýr.

    1- Dizilere göre;
    2- Melodik yapýya göre;
    3- Seslerine göre;
    4- Tavýrlarýna göre;
    5- Çalýnacak ezgiye göre;
    6- Ritmik yapýya göre;
    7-Baðlamanýn boy ve ebadýna göre;
    8- Baðlamanýn tel durumuna göre;
    9- Yörelere göre;
    10- Ýnsan topluluklarýna göre (Boy, kavim, aþiret,vb.);
    11- Ýcra durumuna göre;
    12- Kiþiye göre;
    13- Ortam ve isteþe göre;
    14- Diðer (çalýþma, egzersiz, gösterivb.)

    Evrenselleþme yolunda hýzla ilerleyen baðlamada, ulusal ortak zevkin ve tercihlerin oluþmasýnda önemli adýmlar atýlmaktadýr. Ancak bu geliþmenin tek düzeleþme ve baþlamanýn yalnýzca belli bir yönünü içine alarak oluþma tehlikesi belirmiþtir. Gerçek entellektüellerin toplumu bu anlamda ileriye taþýyamamasý ve serbest piyasa üretimlerinde pazar kaygýsý güdülmesi bu oluþumun temel etkenlerindendir. Unutulmamalýdýr ki; Anadolu kültürü ve baþlý olarak müziði bir bütündür ve bu bütünün ilerici nitelikli olan her deðeri özenle korunmalý, geliþtirilmeli ve geleceðe aktarýlmalýdýr
    Güzel Bir Göz Beni Attý Bu Derin Sevdaya...

  2. #2

    Title
    Forum Admini
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Yaş
    27
    Mesajlar
    1,399
    Tecrübe Puanı
    49

    Standart Re: TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    tskler.....
    Lütfen Konulara "tsk" "tesekkürler" "sagol" gibi yorumlarin yerine BUTTONU´ nu Kullanin
    ____________________________________
    Gold Üyelik icin bilgiler
    http://www.sazkursu.com/forum/showth...0058#post30058

  3. #3

    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    01.Ocak.1970
    Mesajlar
    1
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart Ynt:TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    Cok sagol kardes.

  4. #4

    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    21.Kasm.2009
    Yaş
    28
    Mesajlar
    5
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart Ynt:TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    La-Re-Sol Bozuk düzen yazýyor yukarda, kara düzenle ayný manaya mý geliyor?

  5. #5
    admin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title

    Erdal Ibili

    Üyelik tarihi
    24.ubat.2005
    Nereden
    Viyana
    Yaş
    38
    Mesajlar
    5,601
    Tecrübe Puanı
    10

    Standart Ynt: TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    Alıntı mekanrize Nickli Üyeden Alıntı
    La-Re-Sol Bozuk düzen yazýyor yukarda, kara düzenle ayný manaya mý geliyor?
    evet
    Dikkat

    Resmi Hesaplarýmýz Lütfen Abone ve takip edin
    Facebook Fan Sayfamýz
    Instagram
    Twitter
    Youtube

  6. #6

    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    23.Aralk.2009
    Yaş
    48
    Mesajlar
    20
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart Ynt: TÜRK HALK MÜZÝÐÝNDE DÜZENLER

    Tskler Paylasiminiz icin Hocam.

  7. #7

    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    04.Ekim.2010
    Yaş
    32
    Mesajlar
    3
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart

    hocam bu düzenler kýsa sap baðlamaya göremi yazýlmýþ yoksa uzun sapa göre mi.Bide orta anadolu bozlaklarýný kýsa sap baðlamda çalabilmek için hangi düzende olmalý sazýmýz.Çok teþekkür ederim.

  8. #8
    polat_058 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Dörtlük Üye
    Üyelik tarihi
    05.Temmuz.2009
    Nereden
    sivas
    Yaş
    33
    Mesajlar
    17
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart

    teþekkürler hocam

  9. #9
    BozLak84 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Moderator
    Üyelik tarihi
    13.Ocak.2011
    Yaş
    32
    Mesajlar
    1,980
    Tecrübe Puanı
    9

    Standart

    Güncel..
    AYDOST!!
    BÝNBÝR HAYALINAN GELDÝM ANAMDAN,DOÐDUM ANAMDAN..
    ÞU FANÝ DÜNYAYA GELDÝM GÝDÝYOM!..
    MURADIM ALAMADIM DÜNYADAN,
    DERDÝN ÇESMESÝNDEN DOLDUM GÝDÝYOM!..
    NEÞET ERTAÞ..

Benzer Konular

  1. TÜRK HALK MÜZİĞİNDE DİZİLER(porte üz
    Konu Sahibi bach-other Forum HALK MÜZİĞİ BİLGİLERİ
    Cevap: 13
    Son Mesaj : 11.Mays.2015, 10:06
  2. TÜRK HALK MÜZİŞİ KIRIK HAVA TÜRLERİ, BÃ
    Konu Sahibi genc-sazci Forum HALK MÜZİĞİ BİLGİLERİ
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 23.Aralk.2009, 20:35
  3. Türk Halk Ezgileri Kitabinin 1.Cildi
    Konu Sahibi admin Forum Diðer Notalar
    Cevap: 12
    Son Mesaj : 03.Mays.2009, 12:44
  4. TÜRK HALK MUSİKİSİ SERBEST RİTMLİ TÜRLE
    Konu Sahibi genc-sazci Forum HALK MÜZİĞİ BİLGİLERİ
    Cevap: 9
    Son Mesaj : 28.Haziran.2008, 17:59
  5. TÜRK HALK MÜZİŞİNİN TARİHSEL GELİÃ?Å
    Konu Sahibi bach-other Forum HALK MÜZİĞİ BİLGİLERİ
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 25.Eyll.2007, 20:02

Bu Konu için TurkCoderler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •