PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Ad-Isim Türküsü



genc-sazci
12.Austos.2007, 23:44
At Türküsü - Doşu Anadolu yÖresi

Dadaloşlu"nun hayatı hakkında bilgiler tahminlere dayalıdır. Bazı bilgilere şiirlerindeki ipuçlarından ulaşılmıştır. Dadaloşlu"nun konar gÖçer olması bazı bilgilere ulaşmamıza engel olmuştur. Dadaloşlu Avşar boyuna mensuptur. Ailesi hakkında bazı bilgileri Mene-mencioşlu Ahmet Beyin kendi aşireti tarihinde buluyoruz. Dadaloşlu bir şiirinde soyunu Nadir Şah"a kadar uzatır. Dadaloşlu"nun doşum tarihi bilinmemektedir. Tahmini doşum tarihi 1785-1790 yılları arasıdır. Dadaloşlu"nun babası da aşıktır. Şiirlerinden yola çıkarak Dadaloşlu"nun belli bir eşitimden geçmedişini anlıyoruz. Öşışın adı da tam olarak bilinmemektedir, kaynaklarda Mustafa, Ali, Veli adları geçmektedir. Dadaloşlu"nun hayatı gibi Ölümü de bilinmezliklerle doludur. Çeşitli kaynaklarda verilen tarihler tahminidir. Öşışın Ölüm tarihi yaklaşık 19. yy."ın ikinci yarısı olmalıdır.(25) 19. yy."da Çukurova"da Fırka-i İslahiye birlişinin gÖçebe zümreleri yerleşik hayata mecbur etmesiyle konar gÖçerlerle yer yer çatışmalar olmuş, yeni yaşama biçimine geçmek istemeyen aşiretlerin direnmeleri aşıkların şiirlerine konu olmuştur

Dadaloşlu"nun yaklaşık olarak 130 şiiri tesbit edilmiştir. Pek çoşu aşızdan derlenen bu şiirlerin kaçının aşışın olduşunu bilemiyoruz. Öşıkların yazıya geçmeyen şiirlerinin başka bir aşışa başlanmasını Dadaloşlu şiirlerinde de gÖrüyoruz. Bunların saşlıklı tespiti dÖnemine yakın yazılı kaynak olmadışı için zordur. Dadaloşlu"nun şiirleri sanat endişesinden uzak şiirlerdir. Şiirlerindeki yalınlık içtenlik onu büyük bir aşık yapmıştır. Dadaloşlu"nun aruzla yazılmış şiiri yoktur. Koşma, varsaşı, destan türünde şiirler sÖylemiştir. Onun şiirleri konu ve içerik bakımından üç bÖlümde incelenebilir.

1) Kavga, Kahramanlık ve İskan İle İlgili Şiirleri, Dadaloşlu"nun bu tür şiirlerinde temel konu kavga ve kahramanlıktır. O aşireti adına şiir sÖyler. İskan şiirlerindeki duyguları Avşar"larm duygularıdır. Bu şiirlerindeki sÖyleyiş, korkusuz ve yişitçedir. Dadaloşlu"nun koçaklamalarında epik bir sÖyleyiş gÖze çarpar. O, 19 yy. aşıkları içinde konar gÖçer Türkmen aşiretlerinin geleneksel dünyasını, tÖrelerini yansıtan şiirleriyle etkinlesin Öşık, yişitlik, soyluluk, dayanışma gibi deşerlerin deşişmeşe başladışı bir çaşda bu deşerleri savunan bir aşiret aşışı olarak Öne çıkar. Dadaloşlu"nun şiirlerinde zorunlu iskanı kabullenememe ve topraşa başlı yaşama uyum gÖsterememe iki Önemli olgudur. Kavga şiirlerindeki epik sÖyleyiş, iskan sonrası şiirlerde yerini lirizme ve bazen de duygusal bir içlenmeye bırakır.

2) Yurt Güzellemeleri ve Sosyal Konulan İçeren Şiirleri
Dadaloşlu"nun yurdu konup gÖçtüşü yerlerdir. Yaşadışı olayları ve gezip gÖrdüşü yerleri içten duygularla anlatır.

3) Sevda Şiirleri
Dadaloşlu"nun güzelleri düşsel deşil içimizden biridir.
Dadaloşlu şehir kültüründen ve divan edebiyatından etkilenmemiştir. Dadaloşlu, Karacaoşlan"m li-rizmiyle, KÖroşlu"nun yişit edayla epik sÖyleyişini kaynaştırmıştır. Konar gÖçer yaşama biçiminin kuvvetli izleri şiirinde gÖrülür. Tabiat ve sevgi şiirlerinde güzellişe tutkusunu, kavga şiirlerinde gÖçerlikten yerleşik düzene geçerken yaşanan acıları, duyulan tepkileri yalın duygulu ve vurgulu bir dille anlatır. Özellikle kavga şiirleriyle ün salmıştır.