|
Erdal IBILI
Yönetici
Yas : 31
Cinsiyet : 
Nerden : Viyana-Bingöl 12
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1389
Üye No : 2
Rep Gücü : Karma 297
 Çevrimdışı |
 |
« : 28 Haziran 2007, 19:40:39 » |
|
BAĞLAMADA TAVIRLAR
Halk Müziği'nin en önemli özelliklerinden birisi de yörelere has söyleniş ve çalınış biçimleridir. Bağlama ile yörelerin tezene özelliklerini çalmaya, o yörenin tavrı denilmektedir. Bu tavırlar tezene kullanımı ile ilgilidir. Yani tezenenin alttan vurulması, üst tele taktırma, senkoplu çalış gibi özellikleri olan bu tezene çeşitlerine, kısaca tavır diyeceğiz. Tavırlar birkaç küçük ayrıntı ile birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Bu ayrıntıların en önemli göstergesi ise görsel olmalarıdır. Yani tezenenin yukarıda veya aşağıda bitmesi gibi. Fakat genelde bağlamada kullanılan tavırlar, yörelere göre özellikler taşımalarına rağmen, bazen bir tavır içinde diğer tavırın mızrabını da görmek mümkündür. Örneğin: Kayseri tavrı sürmeli tezenesi ile birkaç senkoplu tezeneden ibarettir. Aynı örneği, Konya tavrı için de verebiliriz. Zeybek tavrının sonuna, bağlamanın üst telinin taktırılması ile Konya tavrı oluşturulur.
Görüldüğü gibi tezene vuruluşlarının ayrılması veya birleştirilmesi tavırların zenginleşmesi açısından önemlidir.
Bunun yanında bir tavrın yalnızca bir tezene ile çalınamadığı zamanlarda ise; o tavrın ikinci veya üçüncü varyasyonları ortaya çıkar. Örneğin Zeybek tavrını tek bir tezene ile anlatmak güçtür. O yüzden bir tezene çeşidi esas alınıp, ondan üretilenlerle beraber zeybek tavrı oluşmaktadır.
Tavırların doğru icrasını yapabilmek için gerekli olan bir başka önemli nokta da, bağlamanın düzenidir. Düzenin farklı olması tavrın gerektiği şekilde kullanılmasına imkan sağlamayabilir. Bu yüzden herhangi bir yörenin türküsü icra edileceği zaman öncelikle akordu ve daha sonra türkünün tavrı ile çalınmasına dikkat edilmelidir .
Bugün türkülerin icrasında kullanılan başlıca tavırlar şunlardır:
1. Zeybek tavrı
2. Sürmeli tavrı (Yozgat tavrı)
3. Kayseri tavrı
4. Konya tavrı
5. Silifke tavrı
6. Azeri tavrı
7. Ankara tavrı
8. Aşıklama tavrı
9. Karadeniz tavrı
10. Rumeli tavrı
11. Karşılama
12. Teke tavrı
Bu tavırların uygulanışı esnasında tezenenin kullanılışının dışında parmaklara da görevler düşmektedir. Örneğin sürmeli tavrı mızrabı atılırken kıstırma denilen bir hareket yapılır. Bu hareket herhangi bir sesten onun yarım veya tam ses altına veya üstüne çarpma yapmak için kullanılır. Bunun icrası sırasında o seslere parmak vurarak yapılması en doğrusu olmasına karşılık, bunu yapamayanlar kıstırma hareketini kullanarak o sesleri çıkarmaya çalışırlar. Tabii sesler net ve temiz olmaz. Örneğin sürmeli tavrında da sesinden re sesine bir çarpma yapılacağı zaman:
olması gerekirken, kıstırma hareketi ile, birinci parmağın do sesine,üçüncü parmağın da aynı tel gurubundaki re sesine aynı anda basması, re do seslerinin bir arada çıkmasını sağlamaktadır.
Do ve re seslerini ardarda çok çabuk duyurmayı amaçlayan bu sistemdeki özellik, parmakla ilgilidir. Parmaklarım gerektiği kadar hızlı çalıştıramayanlar ise, yukarıda görülen kıstırma hareketi sonucu o ses kümesine yakın bir ses elde ederler. Tabii ki amaç duyurulması gereken seslerin net ve temiz olmasıdır .
Buradan tavırların icrasında tezenenin gerekliliği yanında parmakların da büyük rolü olduğunu görmek mümkündür.
Tavırların kağıt üstündeki yazımı tezenenin gösterimi ile yapılmaktadır. Biz de burada tavırları bu şekilde göstereceğiz.
1. Zeybek Tavrı
Zeybek tavrı biri temel olmak üzere, 4 ayrı tezene kümesi ile gösterilir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
2. Konya Tavrı
Konya tavrının en önemli özelliği, bağlamanın en üst tel gurubuna (sol sesine) taktırma yöntemidir. Bir zeybek tezenesinden sonra yukarı doğru sol teline taktırmadan ibarettir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
Bu tavrın icrası sırasında hemen her nota kümesinin veya tavrın uygulanacak olması, gerekmeyen yerlerde de sol sesinin çıkmasına neden olmaktadır. Bunun önlenebilmesi için, yukarı tele taktırım esnasında o tel üstünde ve notada yazan seslerin 5. parmakla alımı mümkün olanlarının alınıp, türkü seslerini daha net çıkması sağlanabilir. Bu iş için 5. parmağa önemli görevler düşmektedir.
3. Silifke Tavrı
Duyum olarak zeybek tavrının aynıdır. Fakat görsel olarak zeybek tavrının yön itibarı ile tam tersidir. Silifke yöresi türkülerinin metronomunun hızlılığı nedeni ile genellikle alt tel kullanılarak icra edilir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
Burada hemen bütün tavırların tezene vuruşlarında ilk başlangıç vuruşlarının üstten aşağıya doğru olması gerektiğini ifade edelim.
4. Azeri Tavrı
Azeri tavrı tezenesinde genellikle alt tel kullanılarak icra edilir. Karşılama ve Silifke tavırlarına benzemesine karşılık, vuruşların süratleri açısından farklılık gösterir. Karşılama mızrabında ilk vuruş üst ve orta tellerin taranmasından sonra, tezene alt telde hareketini tamamlar. Azeri tezenesinde ise bu çalış yalnızca alt telde gerçekleştirilir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
5. Sürmeli Tavrı (Yozgat Tavrı)
Sürmeli tavrının en önemli özelliği, okuyucuların hançereleri ile çıkardıkları seslerin bağlamaya yansımasıdır. Bu da bağlamada ancak tirillerle mümkündür. Yukarıda da belirttiğimiz gibi bağlamada tirilleri çarpma ile yapamayan bazı saz sanatçıları, bu işi kıstırma hareketi ile yapmaktadırlar. Tiril yapmak, bir notanın önündeki veya arkasında ki seslere çok hızlı şekilde çarpma yapmak demektir. Tabii çarpma alınacak ses o ezginin tonal yapısı ile doğru orantılıdır. Türkülerin notaları yazılırken bazı sürmeli tavrının işlenmesi gereken yerlerde (tr) işareti ile bu tavrın uygulanması gerektiği anlatılmak istenilmiştir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
6. Kayseri Tavrı
Kayseri tavrı, sürmeli tezenesi ile birlikte bazı seslerden önce genellikle 32'lik seslerle beraber, sağ elin bağlama göğsü üzerinde bir daire çizilmesi ile uygulanır. Bazı nota cümleleri tirilli, bazı notalar esli çalınarak oluşturulan Kayseri tavrının en önemli özelliği, esli notalarda tezenenin bir daire çizerek bu işlemi görmesidir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
7. Karadeniz ve Rumeli Tavrı
Bu iki yörenin tezene vuruşları duyum ve gösterim olarak aynıdır. Fakat yörelere ait türkülerin farklı duyumları olduğundan aynı tezene vuruşlarına sahip olmaların karşılık değişik isimle adlandırılmışlardır.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapınOrhan Hakalmaz - TavirlarSitemize üye olmayanlar resimleri göremez. Lütfen kayıt olun ya da giriş yapınSitemize üye olmayanlar resimleri göremez. Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Cinsiyet :
Nerden : istanbul
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 20
Üye No : 1283
Rep Gücü : Karma 9
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #1 : 14 Kasım 2007, 19:31:54 » |
|
Ne gıcık bi aletimis bu başlamaya  ) Bi öşrenemedim gitti. Ama yavas yavas parmaklarım ısınmaya basladı sanki.. Tesekkürler emeklerin için |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Otuzikilik
Cinsiyet :
Nerden : 06
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1171
Üye No : 2620
Rep Gücü : Karma 151
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #2 : 08 Aralık 2007, 20:35:57 » |
|
Ne gıcık bi aletimis bu başlamaya ) Bi öşrenemedim gitti. Ama yavas yavas parmaklarım ısınmaya basladı sanki.. Tesekkürler emeklerin için Hele işin içine birde tavırlar girsin sen o zaman gör başlamanın zenginlişini :wink: |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Nerden : ankara
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1
Üye No : 4900
Rep Gücü : Karma 10
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #3 : 06 Ocak 2008, 21:33:03 » |
|
merhabalar.bag isaretlerinin uygulanmasi ile ilgili mumkunse videolu bir anlatima ihtiyacim var.tesekkkurler
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Erdal IBILI
Yönetici
Yas : 31
Cinsiyet :
Nerden : Viyana-Bingöl 12
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1389
Üye No : 2
Rep Gücü : Karma 297
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #4 : 07 Ocak 2008, 00:30:17 » |
|
merhabalar.bag isaretlerinin uygulanmasi ile ilgili mumkunse videolu bir anlatima ihtiyacim var.tesekkkurler ilerliyen dönemlerde belki hazirlarim. Serbes Kürsüde sorunu yazarsan yaziyla Grafikle yanit veririiz. |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Nerden : sivas
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 4
Üye No : 4787
Rep Gücü : Karma 10
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #5 : 07 Ocak 2008, 19:31:11 » |
|
ben bu tavırları ındırdım bazıları yarım ama çalalım diyo orda bitiyo  |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Erdal IBILI
Yönetici
Yas : 31
Cinsiyet :
Nerden : Viyana-Bingöl 12
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1389
Üye No : 2
Rep Gücü : Karma 297
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #6 : 08 Ocak 2008, 01:49:37 » |
|
ben bu tavırları ındırdım bazıları yarım ama çalalım diyo orda bitiyo Linkleri Görebilmeniz için üye olmalısınız. Üye ol veya Giriş yapyukaridaki linki incele |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Cinsiyet :
Nerden : adana
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 6
Üye No : 5784
Rep Gücü : Karma 10
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #7 : 01 Mart 2008, 11:28:35 » |
|
BENDE SAZA YENİ BAŞLAYANLARDANIM.İLERDE MUTLAKA İŞE YARAYACAKTIR.EMEŞİ GECEN HERKESE TSKKÜR
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Sekizlik
Cinsiyet :
Nerden : Kirikkale
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 372
Üye No : 4647
Rep Gücü : Karma 379
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #8 : 04 Nisan 2008, 22:51:35 » |
|
Paylasim icin Te$ekkürler
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Otuzikilik
Cinsiyet :
Nerden : Viyana
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 594
Üye No : 1554
Rep Gücü : Karma 90
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #9 : 04 Nisan 2008, 22:55:14 » |
|
Tskler Paylasiminiz icin Hocam.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Dörtlük
Nerden :
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 158
Üye No : 7233
Rep Gücü : Karma 38
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #10 : 23 Mayıs 2008, 15:34:29 » |
|
İzlemiştim evet çok güzel anlatıyor ama yeni başlayanlar için zor oluyor...
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Dörtlük
Nerden :
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 118
Üye No : 7498
Rep Gücü : Karma 44
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #11 : 17 Haziran 2008, 12:35:06 » |
|
Sayın Hocam Teşekkürler
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Nerden : Bursa
Kayit Tarihi : Yok
Mesaj Sayisi : 1
Üye No : 6188
Rep Gücü : Karma 10
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #12 : 07 Ocak 2009, 17:08:40 » |
|
Sürmeli Tavrı'nı merak edip indirdim, Orhan Hoca tam çalmaya başlayacakken video bitiyor..! Ne biçim iş anlamadım..?
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Yas : 20
Cinsiyet :
Nerden : Köln
Kayit Tarihi : 08 Ocak 2009, 20:16:40
Mesaj Sayisi : 3
Üye No : 8796
Rep Gücü : Karma 0
Çevrimdışı |
|
« Yanıtla #13 : 08 Ocak 2009, 23:22:43 » |
|
bu dvd var bende cok iyi birsey |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
Üye Grubu : Birlik
Yas : 30
Cinsiyet :
Nerden : istanbul
Kayit Tarihi : 22 Ağustos 2009, 16:21:32
Mesaj Sayisi : 1
Üye No : 12517
Rep Gücü : Karma 0
Çevrimdışı
|
|
« Yanıtla #14 : 22 Ağustos 2009, 16:31:11 » |
|
sağol
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
Gönderen